Xa nhà, xa tiếng nói quen, và đang bệnh.
Đây là giai đoạn nặng về tinh thần hơn nhiều người lường trước.
Những cảm giác thường gặp
- Cô đơn dù có người đi cùng.
- Bất lực vì không tự xoay xở được.
- Lo lắng về tiền.
- Thấy có lỗi vì làm phiền gia đình.
- Sốt ruột vì tiến độ chậm.
- Nhớ nhà.
- Tất cả đều bình thường trong hoàn cảnh này.
Giữ nhịp sinh hoạt
- Cố định giờ dậy và giờ ngủ.
- Ăn đúng bữa.
- Thay quần áo dù không ra ngoài.
- Ra ánh sáng ban ngày mỗi ngày.
- Nhịp ổn định giữ cho ngày không trôi mất.
- Cũng giúp cơ thể thích nghi với múi giờ.
Giữ một việc quen thuộc
- Nghe bản nhạc quen.
- Xem chương trình vẫn theo dõi.
- Nấu một món quen.
- Đọc thứ mình thích.
- Những điều nhỏ này giữ cảm giác mình vẫn là mình.
Liên lạc với nhà
- Gọi theo mốc cố định.
- Đều đặn quan trọng hơn dài.
- Nói cả chuyện ngoài bệnh.
- Nghe chuyện ở nhà cũng giúp bạn.
- Gửi ảnh, tin nhắn ngắn giữa các cuộc gọi.
Tìm cộng đồng tại chỗ
- Hỏi có cộng đồng người Việt tại đó không.
- Hỏi bệnh viện có nhóm hỗ trợ bệnh nhân không.
- Gặp người cùng hoàn cảnh giúp rất nhiều.
- Họ cũng biết chỗ mua đồ, chỗ ăn hợp khẩu vị.
- Không cần kết thân, chỉ cần có người nói chuyện.
Ra ngoài khi đủ sức
- Đi bộ ngắn quanh nơi ở.
- Ngồi ở công viên gần đó.
- Đi chợ, đi siêu thị.
- Thay đổi khung cảnh giúp tinh thần.
- Hỏi bác sĩ mức vận động phù hợp.
Những ngày khó
- Sẽ có ngày bạn muốn bỏ về.
- Cảm giác đó không có nghĩa là bạn yếu.
- Cho phép mình có ngày tệ.
- Nói với người đi cùng.
- Hạ kỳ vọng cho ngày đó.
- Không quyết định lớn trong ngày như vậy.
Đặt mục tiêu nhỏ mỗi ngày
- Một việc làm được là đủ cho ngày đó.
- Đi bộ ra ngoài, nấu một bữa, gọi về nhà.
- Ghi lại khi làm được.
- Ngày có mục tiêu thì đỡ trống rỗng.
Xử lý nỗi lo về tiền
- Nhìn vào con số thật thay vì lo mơ hồ.
- Cập nhật ngân sách và nói với gia đình.
- Hỏi cơ sở về phương án nếu khó khăn.
- Chia sẻ gánh nặng, đừng ôm một mình.
- Lo một mình làm nặng gấp đôi.
Khi tiến độ chậm hơn dự kiến
- Hỏi rõ lý do và mốc tiếp theo.
- Có kế hoạch cho thời gian chờ.
- Đặt việc nhỏ mỗi ngày để không trống rỗng.
- Chờ đợi không có kế hoạch là phần mệt nhất.
- Nhắc mình đây là giai đoạn, không phải mãi mãi.
Chuẩn bị cho ngày dài ở bệnh viện
- Mang nước, đồ ăn nhẹ, áo khoác mỏng.
- Mang thứ giải trí nhẹ cho lúc chờ.
- Sạc đầy điện thoại.
Chăm người đi cùng
- Họ cũng xa nhà và chịu áp lực.
- Hỏi họ có ổn không, thật lòng.
- Cho họ thời gian ra ngoài một mình.
- Nhắc họ ăn ngủ đủ.
- Cảm ơn cụ thể.
- Đừng để họ chỉ đóng vai người chăm.
Chấp nhận nhờ giúp đỡ
- Nhờ người đi cùng làm việc bạn không đủ sức.
- Nhờ nhân viên y tế khi cần hỗ trợ sinh hoạt.
- Nhờ người quen tại đó nếu có.
- Cố tự làm mọi thứ chỉ làm bạn kiệt sức nhanh hơn.
- Nhờ giúp không phải là yếu đuối.
Giữ liên hệ với bạn bè
- Không chỉ liên lạc với gia đình.
- Nói chuyện với bạn bè về chuyện thường ngày.
- Nghe chuyện bên ngoài giúp bạn không chìm vào bệnh.
- Một hai người là đủ.
Khi nào cần hỗ trợ chuyên môn
- Buồn bã kéo dài nhiều tuần.
- Không ngủ được, không ăn được.
- Không muốn tiếp tục điều trị.
- Có ý nghĩ làm hại bản thân — tìm hỗ trợ ngay.
- Hỏi bệnh viện có dịch vụ hỗ trợ tâm lý không.
- Nói với bác sĩ điều trị — đây là phần của sức khoẻ.
Giới hạn việc tra cứu
- Đừng tra cứu về bệnh lúc nửa đêm.
- Ghi câu hỏi lại và hỏi bác sĩ.
- Đọc về trường hợp nặng làm lo thêm mà không giúp gì.
- Đặt giới hạn thời gian nếu vẫn muốn tìm hiểu.
Nhắc mình vì sao ở đây
- Viết ra lý do bạn quyết định đi.
- Đọc lại vào ngày nản.
- Ghi lại từng bước đã hoàn thành.
- Thấy được tiến độ giúp giữ động lực.
- Đếm ngược tới mốc tiếp theo, không đếm tới ngày về.
Điều đáng nhớ
Ba ý:
- Giữ nhịp sinh hoạt cố định — nó giữ cho ngày không trôi mất.
- Liên lạc đều đặn quan trọng hơn gọi dài.
- Người đi cùng cũng cần được hỏi thăm và có thời gian riêng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao điều trị ở nước ngoài dễ ảnh hưởng tinh thần?
Vì bạn xa gia đình, xa môi trường quen, gặp rào cản ngôn ngữ và đang chịu áp lực về sức khoẻ cùng tài chính cùng lúc.
Làm sao để bớt cô đơn khi ở xa?
Nên giữ liên lạc đều đặn với gia đình theo mốc cố định, kết nối với cộng đồng người Việt tại đó nếu có, và giữ một việc quen thuộc mỗi ngày.
Khi nào cần tìm hỗ trợ tâm lý?
Nên tìm khi buồn bã kéo dài, mất ngủ, không ăn được hoặc thấy không chịu đựng nổi, và hỏi bệnh viện xem có dịch vụ hỗ trợ không.
Người đi cùng cần được chăm sóc thế nào?
Họ cũng xa nhà và chịu áp lực, nên cần được ăn ngủ đủ, có thời gian riêng và được hỏi thăm chứ không chỉ đóng vai người chăm.