Viện phí thường chỉ chiếm khoảng một nửa tổng chi.
Nửa còn lại là những thứ ít ai tính trước — và là phần hay làm vỡ kế hoạch.
Nhóm một: chi phí y tế
- Phí khám, hội chẩn.
- Xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh.
- Thủ thuật hoặc phẫu thuật.
- Tiền giường theo ngày.
- Thuốc trong viện và thuốc mang về.
- Phí hồ sơ, sao chụp, dịch thuật giấy tờ.
Nhóm hai: đi lại
- Vé máy bay khứ hồi cho bạn.
- Vé cho người đi cùng.
- Chi phí đổi vé nếu phải dời.
- Đi lại trong nước tới sân bay.
- Đi lại tại nước đến, hằng ngày tới bệnh viện.
- Phí visa và giấy tờ.
Nhóm ba: ăn ở
- Chỗ ở trong suốt thời gian.
- Tính cả thời gian chờ và theo dõi sau điều trị.
- Ăn uống hằng ngày cho cả hai người.
- Giặt giũ, đồ dùng cá nhân.
- Điện thoại, internet.
- Nhóm này tính theo ngày nên kéo dài là tăng nhanh.
Nhóm bốn: chi phí vô hình
- Thu nhập bạn mất khi nghỉ làm.
- Thu nhập người đi cùng mất.
- Chi phí thuê người làm việc bạn không làm được ở nhà.
- Chi phí chăm con, chăm người già khi cả hai đi vắng.
- Nhóm này ít ai đưa vào bảng tính.
Nhóm năm: dự phòng
- Phải có, không phải tuỳ chọn.
- Cho trường hợp phải ở lại lâu hơn.
- Cho phát sinh y tế ngoài dự kiến.
- Cho biến động tỷ giá.
- Cho tình huống khẩn cấp.
- Không đụng tới trừ khi thật sự cần.
Giữ lại cho giai đoạn sau
- Phần lớn bệnh cần theo dõi lâu dài.
- Thuốc duy trì có thể tốn kém.
- Có thể phải quay lại tái khám.
- Tiêu hết sạch cho một đợt là rủi ro lớn.
- Giữ lại một phần ngay từ đầu.
Cách lập bảng
- Liệt kê từng khoản, không gộp.
- Ghi cả mức thấp nhất và mức cao nhất.
- Cộng theo kịch bản xấu, không theo kịch bản thuận lợi.
- Quy về một đơn vị tiền tệ.
- Ghi tỷ giá đã dùng và ngày tính.
- Xem lại khi có thông tin mới.
Đặt mức trần
- Thống nhất với gia đình số tối đa.
- Ghi ra giấy.
- Thống nhất ai được quyết khi vượt mức.
- Không quyết khoản lớn một mình khi đang ở xa.
- Mức trần giúp bạn dừng đúng lúc.
Nguồn tiền
- Liệt kê rõ tiền từ đâu.
- Ưu tiên tiền tiết kiệm sẵn có.
- Cân nhắc rất kỹ trước khi vay.
- Tránh vay lãi cao.
- Không bán tài sản duy nhất.
- Nếu người thân góp thì ghi rõ, minh bạch.
Chia ngân sách theo giai đoạn
- Giai đoạn chuẩn bị — hồ sơ, dịch thuật, visa, vé.
- Giai đoạn chẩn đoán tại chỗ.
- Giai đoạn điều trị chính.
- Giai đoạn theo dõi trước khi về.
- Giai đoạn sau khi về nước.
- Chia theo giai đoạn giúp biết đang ở đâu so với kế hoạch.
- Cũng giúp dừng đúng lúc nếu cần.
Theo dõi chi tiêu tại chỗ
- Ghi chép mỗi ngày, dù chỉ vài dòng.
- Giữ toàn bộ hoá đơn.
- Chụp ảnh hoá đơn ngay.
- Đối chiếu với ngân sách hằng tuần.
- Phát hiện lệch sớm thì còn điều chỉnh được.
Về tỷ giá và chuyển tiền
- Hỏi phí chuyển tiền quốc tế trước.
- Hỏi tỷ giá áp dụng.
- Chuyển một lần lớn thường rẻ hơn nhiều lần nhỏ.
- Nhưng đừng chuyển hết trước khi cần.
- Mang hai thẻ của hai ngân hàng.
- Báo ngân hàng trước khi dùng thẻ ở nước ngoài.
Ai giữ tiền và giấy tờ
- Thống nhất trước ai cầm thẻ, ai cầm tiền mặt.
- Không để tất cả ở một chỗ.
- Giữ một khoản nhỏ riêng phòng khi lạc nhau.
- Người đi cùng biết mật khẩu két nơi ở nếu có.
- Ghi lại số thẻ và số hotline ngân hàng ở nơi khác.
Minh bạch với gia đình
- Nói thẳng con số, không ước lượng mơ hồ.
- Cho mọi người cùng thấy bảng ngân sách.
- Cập nhật định kỳ trong quá trình.
- Tránh để một người gánh hết áp lực.
- Minh bạch tránh được mâu thuẫn về sau.
Xem lại ngân sách giữa chừng
- Đối chiếu thực chi với dự toán mỗi tuần.
- Nếu lệch nhiều thì điều chỉnh ngay, đừng đợi hết tiền.
- Báo gia đình khi thấy xu hướng vượt.
- Cắt phần ngoài y tế trước.
Khi ngân sách không đủ
- Nói thẳng với cơ sở y tế.
- Hỏi có phương án chi phí thấp hơn không.
- Hỏi có thể chia giai đoạn không.
- Hỏi lại bác sĩ trong nước về phương án thay thế.
- Điều trị trong nước không phải là bỏ cuộc.
- Đừng vay bằng mọi giá.
Điều đáng nhớ
Ba ý:
- Cộng theo kịch bản xấu, không theo kịch bản thuận lợi.
- Giữ lại một phần cho giai đoạn theo dõi sau khi về.
- Đặt mức trần và thống nhất ai được quyết khi vượt.
Câu hỏi thường gặp
Ngân sách cho chuyến đi nên gồm những gì?
Nên gồm viện phí, đi lại, chỗ ở, ăn uống, phiên dịch, chi phí cho người đi cùng, thu nhập mất đi và một khoản dự phòng cho phát sinh.
Nên dự phòng bao nhiêu?
Nên dự phòng một khoản đáng kể so với dự toán ban đầu, vì thời gian điều trị kéo dài và phát sinh ngoài dự kiến là chuyện thường gặp.
Có nên dùng hết tiền cho một đợt không?
Không nên, vì phần lớn bệnh cần theo dõi và điều trị tiếp sau khi về, nên phải giữ lại một phần cho giai đoạn đó.
Làm sao kiểm soát chi tiêu khi ở nước ngoài?
Nên ghi chép hằng ngày, giữ mọi hoá đơn, đặt mức chi tối đa từ trước và thống nhất với gia đình ai được quyết khi vượt mức.